Ekologiczna bazylia

Bazylia pospolita (botanicznie: Ocimum basilicum) jest wszystkim znana jako śródziemnomorskie zioło przyprawowe. Świeża lub suszona trafia do sosów i zup, zdobi pizze i sałatki, pasuje do ryb i mięsa, jest przetwarzana na pesto, a także stanowi niezbędny składnik sosu pomidorowego i ratatouille. Ponadto przetwarza się ją na ekstrakt z liści bazylii – delikatny, brązowo-żółty proszek. Ekstrakt zawiera szerokie spektrum różnorodnych składników. Jest wykorzystywany w przemyśle spożywczym i kosmetycznym. W ogrodzie ta roślina z rodziny jasnotowatych w okresie kwitnienia przyciąga wiele owadów, przede wszystkim trzmiele, pszczoły i motyle. Podobnie jak wiele ziół, bazylia wiązana jest z przesądami i mistycznym znaczeniem. Dość nieszkodliwa i warta wypróbowania jest następująca wskazówka: doniczka z bazylią w pokoju ma odstraszać muchy.

Jak powstaje ekstrakt z liści bazylii?

Bazylia pospolita występuje w wielu różnych odmianach – bazylia drobnolistna i czerwonolistna, bazylia tajska, cytrynowa, anyżowa i cynamonowa, bazylia neapolitańska oraz wiele innych odmian. Do gatunku bazylii pospolitej nie zalicza się tulsi, czyli bazylii indyjskiej, która stanowi odrębny gatunek (Ocimum tenuiflorum) i różni się zawartością składników. W Indiach tulsi uchodzi za „świętą bazylię” i jest stosowana jako środek leczniczy w medycynie ajurwedyjskiej. Do napojów typu posiłek BERTRAND wykorzystujemy bazylię pospolitą.

1. UPRAWA

   W naszych regionach bazylia rośnie jako jednoroczna roślina zielna, osiągająca wysokość od 20 do 60 centymetrów. Wysiew odbywa się między marcem a kwietniem, a okres kwitnienia przypada na czas od czerwca do września. Bazylia potrzebuje słonecznego, ciepłego i osłoniętego od wiatru stanowiska. Gleba powinna być przepuszczalna i bogata w składniki odżywcze, a przy tym najlepiej nigdy całkowicie nie wysychać. Oznacza to, że uprawy bazylii w miesiącach letnich wymagają sporej ilości wody. Należy jednak unikać zastojów wody, ponieważ mogą one prowadzić do gnicia korzeni lub infekcji grzybiczych. Ogólnie rzecz biorąc, bazylia jest więc ziołem wymagającym dość intensywnej pielęgnacji.

   SŁONECZNIE I W MIEJSCU OSŁONIĘTYM OD WIATRU

2. ZBIÓR

   Bazylię można zbierać w dowolnym momencie, a także kilkakrotnie w ciągu roku, gdy tylko osiągnie odpowiednią wielkość. Zwykle następuje to od maja i może trwać aż do późnej jesieni. Najintensywniejszy aromat ziele ma tuż przed kwitnieniem. Do zbioru używa się specjalnych maszyn, które ścinają ziele i transportują je przenośnikami taśmowymi do skrzyń lub worków.

   ŚWIEŻA KILKA RAZY W ROKU

3. EKSTRAKCJA

   Do naszych pitnych posiłków BERTRAND potrzebujemy ekstraktu z liści bazylii. Określenie „ekstrakt” oznacza „wyciąg” (z łaciny: extrahere = wyciągać). Zastosowaną metodę nazywa się ekstrakcją. W naszym szczególnym przypadku chodzi o uzyskanie ekstraktu suchego, ponieważ do naszych produktów potrzebujemy preparatu w postaci proszku. Podczas produkcji stosuje się rozpuszczalnik, np. wodę, który następnie odparowuje. Pozostaje stała pozostałość.

   PROSIMY O SUSZENIE

4. SUSZENIE I MIELENIE

   Po ekstrakcji pozostała masa surowca wyjściowego, czyli w tym przypadku liści bazylii, jest poddawana kolejnemu procesowi suszenia. Ważne jest, aby używana bazylia była intensywnie aromatyczna, ponieważ podczas suszenia część substancji zapachowych i smakowych zostaje utracona.

   CHCEMY MĄKĘ

Dlaczego bazylia?

W naszych pitnych posiłkach BERTRAND stosujemy organiczny ekstrakt z liści bazylii przede wszystkim ze względu na wysoką zawartość witamin z grupy B. Bazylia zawiera wszystkie znane witaminy z grupy B. Naszym celem jest wzbogacanie naszych pitnych posiłków we wszystkie witaminy, minerały i pierwiastki śladowe w takich ilościach, aby zalecane dzienne minimalne dawki były dobrze osiągane, a nawet nieznacznie przekraczane. Bazylia stanowi w tym zakresie cenny wkład, szczególnie pod względem witamin z grupy B.
Do tak zwanego kompleksu witamin B zalicza się osiem witamin z grupy B. Są to witamina B1 (tiamina), B2 (ryboflawina), B3 (niacyna), B5 (kwas pantotenowy), B6 (pirydoksyna), B7 (biotyna), B9 (kwas foliowy/folian) i B12 (kobalamina). Wszystkie witaminy z grupy B są rozpuszczalne w wodzie, co oznacza, że są magazynowane w organizmie w niewielkim stopniu. Dlatego należy regularnie, najlepiej codziennie, dostarczać je wraz z pożywieniem. Wszystkie witaminy z grupy B uczestniczą w licznych procesach przemiany materii. Pozyskiwanie i magazynowanie energii, przemiany białek, tłuszczów i aminokwasów, działanie określonych hormonów, tworzenie substancji przekaźnikowych, przemiany zachodzące w układzie nerwowym i przekazywanie sygnałów, tworzenie krwi, podział komórek, przekazywanie informacji genetycznej oraz wsparcie układu odpornościowego — to wszystko obszary, w których poszczególne witaminy z grupy B odgrywają ważną, a częściowo kluczową rolę. Tak różnorodne są ich zadania, tak liczne mogą być również objawy niedoboru jednej lub drugiej witaminy z grupy B. Osoby uprawiające wymagające sporty ukierunkowane na budowę mięśni, a także kobiety w ciąży i karmiące piersią mają zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B.
Oprócz witaminy B ekstrakt z liści bazylii zawiera witaminy A, C, D i E, a także znaczne ilości minerałów: magnezu, potasu i wapnia. Ważną rolę odgrywają również wtórne substancje roślinne: bazylia jest bogata w olejki eteryczne. Przede wszystkim należy wymienić eugenol — substancję zapachową o intensywnym aromacie goździków. Eugenol jest znany w stomatologii, gdzie ceniony jest za działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Linalol, alkohol terpenowy również zawarty w olejku eterycznym bazylii, jest produktem pośrednim w syntezie witaminy E. Ogólnie składniki tego zioła wzajemnie na siebie pozytywnie wpływają i wzmacniają swoje działanie, co określa się mianem „efektu synergii”.
Bazylia jest bardzo delikatnym ziołem, a jej składniki szybko tracą właściwości podczas gotowania. Nasz ekologiczny ekstrakt z liści bazylii zachowuje cenne składniki odżywcze, a nawet je koncentruje. Oznacza to, że w ekstrakcie zwiększa się gęstość składników odżywczych.

Problemy z bazylią?

Popularne zioło kuchenne w dużych ilościach nie jest całkowicie nieszkodliwe. Olejek eteryczny eugenol występuje w wysokim stężeniu i nie tylko zwalcza wolne rodniki, lecz może również sam wytwarzać je w procesie przemiany materii. Właściwość tę określa się mianem „prooksydacyjnej”. W pewnych okolicznościach może to prowadzić do uszkodzenia komórek skóry i błon śluzowych. Czysty eugenol jest nawet uznawany za truciznę komórkową. Oczywiście ekstrakt z liści bazylii stosujemy jako składnik naszych produktów tylko w tak niewielkich ilościach, że zawarta w nim wtórna substancja roślinna nie stwarza żadnego zagrożenia.