Biologische zonnebloempitten

Zonnebloempitten gelden als echte inheemse ‘superfood’, omdat ze rijk zijn aan gezonde vetten, talrijke vitaminen, mineralen en sporenelementen, evenals hoogwaardige eiwitten. Al bij de Inca’s werd de mooie bloem vereerd als afbeelding van de zonnegod. Spaanse zeevaarders brachten haar in de 16e eeuw naar Europa, waar ze aanvankelijk populair was als sierplant. Al snel ontdekte men echter ook de waarde van zonnebloempitten als voedzame en smakelijke aanvulling op de voeding. Tegenwoordig zijn zonnebloemen met hun grote, felgele bloemen niet alleen een lust voor het oog, maar dankzij hun zaden ook voor de smaakpapillen. Pitten in allerlei variaties en de veelzijdig inzetbare zonnebloemolie zijn niet meer weg te denken uit onze winkelmandjes. Ook in onze BERTRAND-drinkmaaltijden zijn biologische zonnebloempitten een belangrijk ingrediënt.

Zonnebloempitten gelden als echte inheemse ‘superfood’, omdat ze rijk zijn aan gezonde vetten, talrijke vitaminen, mineralen en sporenelementen, evenals hoogwaardige eiwitten. Al bij de Inca’s werd de mooie bloem vereerd als afbeelding van de zonnegod. Spaanse zeevaarders brachten haar in de 16e eeuw naar Europa, waar ze aanvankelijk populair was als sierplant. Al snel ontdekte men echter ook de waarde van zonnebloempitten als voedzame en smakelijke aanvulling op de voeding. Tegenwoordig zijn zonnebloemen met hun grote, felgele bloemen niet alleen een lust voor het oog, maar dankzij hun zaden ook voor de smaakpapillen. Pitten in allerlei variaties en de veelzijdig inzetbare zonnebloemolie zijn niet meer weg te denken uit onze winkelmandjes. Ook in onze BERTRAND-drinkmaaltijden zijn biologische zonnebloempitten een belangrijk ingrediënt.

Hoe worden de zonnebloempitten verwerkt?

De zonnebloempitten (botanisch: Helianthus annuus L.) groeien op de bloembodem van de door opvallend gele bloemblaadjes omkranste bloem. Grote bloemen kunnen tot wel 2.000 pitten bevatten. Omdat er op één hectare land tot wel 70.000 zonnebloemen kunnen worden geteeld, bedraagt de opbrengst per hectare maximaal 140 miljoen zonnebloempitten. De mooie bloemen zijn overigens zogenaamde ‘kompasplanten’: de bloemknoppen richten zich de hele dag naar de stand van de zon. Helaas verliezen ze deze bijzondere eigenschap zodra ze volledig tot bloei zijn gekomen.

1. TEELT

   We werken samen met biologische landbouwers uit Hongarije, die de zonnebloemen volgens biologische regels op hun velden telen. De plant is een warmteminnende kiemer en heeft ook tijdens de groei veel warmte nodig. Op koude bodems gedijt ze slecht en late voorjaarsvorst kan zelfs tot volledig mislukken van de oogst leiden. Daarom is de gematigd warme en zonnige regio rond het Balatonmeer, waar onze biologische zonnebloempitten vandaan komen, een zeer geschikte teeltlocatie.

   ONDER DE ZON VAN HET BALATONMEER

2. OOGST

   In de nazomer, rond half september, kunnen de rijpe zonnebloempitten worden geoogst. De landbouwer herkent het juiste oogstmoment doordat de pitten binnenin gemakkelijk te kraken en van hun schil te ontdoen zijn. De binnenkant van de pit is dan mooi zacht. De onderkant van het bloemhoofd verkleurt bruin en de bladeren sterven af. Het vochtgehalte van de plant mag niet hoger zijn dan 15 procent. Voor de oogst worden overeenkomstig aangepaste maaidorsers, speciale zonnebloemensnijders of omgebouwde maïsplukkers ingezet.

   HET JUISTE MOMENT IS BELANGRIJK

3. VERDERE VERWERKING

   Na de oogst moet het geoogste product doorgaans nadrogen; daarna worden de pitten eruit gedorst. De zaden worden van stengels en ander plantenmateriaal gescheiden. Zodra het vochtgehalte van de zaden nog maar 8 procent bedraagt, zijn de zonnebloempitten geschikt voor opslag. Ook de plantenresten worden meestal verder gebruikt: uit de bloemhoofdonderkanten kan pectine worden gewonnen, en uit de stengels en bladeren kan compostmateriaal worden gemaakt.

   HET ZAAD WORDT ERUIT GEHAALD

4. OPSLAG

   De pitten worden uiteindelijk van hun harde schil ontdaan, omdat deze niet verder kan worden gebruikt. Daarna moeten ze absoluut koel, donker en droog worden opgeslagen. Anders kunnen ze ranzig worden. Daarom streven we naar een zo kort mogelijke opslagduur, zodat de volle smaak en waardevolle voedingsstoffen van de pitten behouden blijven.

   KOEL EN DROOG

5. FIJNWRIJVEN

   Pas vlak vóór de productie van de betreffende BERTRAND-drinkmaaltijden worden de volledige biologische zonnebloempitten bij ons voorzichtig tot poeder vermalen. Door het fijnwrijven komt er – in tegenstelling tot bij malen – niet te veel olie uit de pit vrij, waardoor het poeder mogelijk te vochtig zou worden. Bovendien zou dit de molen sterk verontreinigen.

   PAS KORT VOOR HET AFVULLEN

Maar waarom zonnebloempitten?

Zonnebloempitten zijn rijk aan vitaminen, mineralen en sporenelementen. Goede vetten en voedingsvezels vullen het spectrum van gezondheidsbevorderende voedingsstoffen aan. Bovendien hebben de kleine pitten een uitstekende smaak: voor onze BERTRAND-drinkmaaltijden waarderen we het milde, nootachtige, intense en zeer kenmerkende aroma. Maar de voedingsstoffen zijn voor ons het belangrijkst.

Vitaminen in biologische zonnebloempitten

Met een ruime hoeveelheid vetoplosbare vitamine E (38,8 mg/100 g) schenken zonnebloempitten ons een effectieve antioxidant die onze cellen beschermt tegen oxidatieve stress. De pitten leveren bovendien de belangrijke wateroplosbare B-vitaminen B1, B3 en B6. Vitamine B1 (thiamine) is betrokken bij de energieproductie. Vitamine B3 (niacine) ondersteunt de opbouw en afbraak van koolhydraten, aminozuren en vetzuren. Vitamine B6 (pyridoxine) bevordert de vorming van signaalstoffen in het zenuwstelsel. Het volledige vitamine-B-complex is een belangrijke regulator van de stofwisseling. Ook de vitaminen A, D en K zitten in deze „inheemse superfood“. Vitamine A (retinol) is belangrijk voor de huid en slijmvliezen, vitamine D (calciferolen) voor onze botten en vitamine K (fyllochinon) is betrokken bij de bloedstolling. Daarnaast is er foliumzuur voor de stofwisseling van het zenuwstelsel en de celdeling.

Mineralen en sporenelementen in onze SBK

Wat magnesium betreft (336 mg/100 g) zijn zonnebloempitten bijna onverslaanbaar. Magnesium is betrokken bij de signaaloverdracht in de spieren, bij de opslag en vrijgave van hormonen en activeert de enzymen van de energiestofwisseling. Bovendien is het goed voor de botten. Ook ijzer is in ruime mate aanwezig in deze kleine krachtpatsers. Wie geen vlees eet, vindt hierin een goede bron van ijzer, vooral in combinatie met eiwitten en vitamine C. IJzer speelt een belangrijke rol bij de bloedvorming en bij de opslag en het transport van zuurstof in het lichaam. Zink, dat eveneens in aanzienlijke hoeveelheid aanwezig is, stimuleert het immuunsysteem en maakt deel uit van het antioxidatieve beschermingssysteem. Zonnebloempitten zijn ook een goede bron van selenium. Dat is betrokken bij de schildklierstofwisseling en beïnvloedt de bloedstolling. Tot slot noemen we nog koper, dat in samenspel met ijzer de bloedvorming reguleert en beschermt tegen vrije radicalen.

Vezels in zonnebloempitten

Tot wel 9 procent vezels kunnen in deze lekkere pitten zitten. De Deutsche Gesellschaft für Ernährung (DGE) wijst erop dat de huidige voeding, met te weinig groenten, fruit en noten, heeft geleid tot een duidelijk lagere vezelinname. De organisatie adviseert ongeveer 30 gram vezels per dag. Volgens de DGE hebben mensen die veel van deze onverteerbare voedingsbestanddelen binnenkrijgen een aanzienlijk kleiner risico op voedingsgerelateerde aandoeningen (obesitas, hoge bloeddruk, diabetes en coronaire hartziekten). De vezels in zonnebloempitten zijn onoplosbare vezels. Ze verhogen het gewicht en volume van de ontlasting. Zo zorgen ze voor een soepele darmwerking en helpen ze verstopping voorkomen. Vezels verlengen bovendien het verzadigingsgevoel en helpen eetbuien voorkomen.

Goede macro's in zonnebloempitten

Daarnaast bevatten zonnebloempitten 20-25 procent eiwitten en slechts 18-20 procent koolhydraten. Ze zijn dus eiwitrijk en koolhydraatarm. Door het hoge eiwitgehalte zijn ze een goede plantaardige eiwitbron voor vegetariërs en veganisten, maar ook voor sporters en ouderen. Het vetgehalte van de pitten bedraagt 47 procent, waarvan tot 90 procent onverzadigde vetzuren. Het relatief hoge gehalte aan omega 6-vetzuren in de pitten wordt in onze producten gecompenseerd door een hoog aandeel omega 3-vetzuren. Het energiegehalte bedraagt ongeveer 580 kilocalorieën. Alle voedingswaarden zijn gemiddelde waarden, omdat ze afhankelijk van het ras, de herkomst en de rijpheidsgraad van de pitten enigszins kunnen variëren.