Steenzout

De vorming van steenzout dateert vaak van miljoenen jaren geleden. Resten van lang geleden verdwenen en opgedroogde zeeën en zoutmeren liggen ondergronds op enkele honderden meters diepte en vormen daar de steenzoutreservoirs, ook wel zoutkoepels genoemd. Ze zijn ontstaan doordat zeearmen van de oceanen werden afgescheiden, door veranderingen in de zeespiegel en door tektonische verschuivingen. Zout heeft altijd al een grote betekenis gehad voor de mens, omdat het van levensbelang is. In de mythologie gold het daarom zelfs als een goddelijke gave. Brood en zout delen is een teken van vriendschap. Zout speelt echter niet alleen als essentieel voedingsbestanddeel een rol: het is ook altijd gebruikt om bederfelijke levensmiddelen te conserveren en zo bescherming tegen ziekten te bieden. Tegenwoordig wordt steenzout bovendien voor verschillende industriële doeleinden gebruikt.

Winning en verwerking van steenzout

Steenzout staat tegenover zeezout. Het belangrijkste verschil tussen de twee zoutsoorten is de manier waarop ze worden gewonnen en hun ouderdom. Zeezout is „jong” zout: het wordt steeds opnieuw geoogst in zogenaamde zoutpannen, zoals het afschuimen wordt genoemd. Daarbij wordt zeewater door een uitgebreid systeem van bekkens en kanalen geleid. Door de zon verdampt het water aan het oppervlak en neemt de zoutconcentratie voortdurend toe. Uiteindelijk kan het kristallijne zout van het oppervlak worden afgeschept. Het meest hoogwaardige zeezout is de zoutbloem, die te koop is als „Fleur de Sel”.
Ons steenzout daarentegen is „oud” zout, want het ligt vaak honderden jaren volledig onaangetast door invloeden van buitenaf in de aarde te wachten om te worden „gewonnen”. En dat gaat als volgt.

1. WINNING

   Steenzout kan op verschillende manieren worden gewonnen. Het steenzout dat voor onze producten wordt gebruikt, is hoogwaardig, absoluut natuurlijk zuiver zout. Dit wordt ook mijnbouw genoemd, omdat het proces ondergronds plaatsvindt. Daarvoor worden vooral boormethoden gebruikt om het steenzout in grote blokken of brokken uit de berg te halen.

   DUIZENDEN JAREN IN DE BODEM INGESLOTEN

2. VERKLEINING

   Om de grote zoutblokken verder te kunnen verwerken, wordt het zout in een eerste fase ondergronds grofweg in kleinere stukken gebroken. Pas daarna kan het via transportsystemen naar boven, naar het aardoppervlak, worden gebracht.

   HET ZOUT MOET UIT DE MIJN KOMEN

3. VERMALING

   Afhankelijk van de toepassing wordt het steenzout tot korrels van verschillende grootte vermalen. Daarbij doorloopt het verschillende maalstadia en wordt het steeds opnieuw door speciale zeven geleid. Zo kunnen korrelgroottes van 0,1 millimeter tot maar liefst 16 millimeter worden geproduceerd. Het steenzout voor onze producten heeft een zeer fijne korrelgrootte.

   FIJNE KORRELGROOTTE

4. VERPAKKING EN TRANSPORT

   Omdat zout hygroscopisch is en dus vocht aantrekt, moet er een verpakking worden gekozen die zo milieuvriendelijk mogelijk is en er tegelijkertijd voor zorgt dat het product droog blijft. Daarin kan het vervolgens worden opgeslagen en uiteindelijk naar ons worden vervoerd.

   WE HEBBEN HET DROOG NODIG

Waarom steenzout?

Het steenzout dat wij gebruiken is zeer zuiver, niet chemisch of mechanisch bewerkt, niet gebleekt en bevat geen andere toegevoegde stoffen. Doordat de ondergrondse opslagplaatsen zijn afgeschermd van alle invloeden van buitenaf, kunnen er ook geen microplastics in het zout terechtkomen, zoals dat bij zeezout wel het geval kan zijn. Bij BERTRAND voegen we dit absolute natuurproduct aan onze producten toe, omdat het een essentieel onderdeel van onze voeding is.

Zeezout bevat microplastics

Zoals bijna alle dingen die uit de zee worden gewonnen, bevat zeezout vaak microplastics. In ons steenzout zijn daarentegen nog geen microplastics aangetoond.

De rol van zout voor ons lichaam?

Wat nauwelijks tot ons bewustzijn doordringt: onze lichaamsvloeistof bestaat voor een groot deel uit zout water. Het zoutgehalte bedraagt weliswaar slechts 0,9 procent, maar toch maakt deze omstandigheid zout tot een onmisbaar onderdeel van ons lichaam. Overigens kun je dit zoutgehalte zelfs proeven: onze tranen en ons zweet smaken zout. De rol van zout gaat dus veel verder dan die van een simpele smaakmaker.

De in water oplosbare verbinding tussen positief geladen natriumionen en negatief geladen chloride-ionen zorgt voor een evenwichtige vochtbalans in ons lichaam. Zout, ook bekend als „natriumchloride” of NaCl, ondersteunt de voedingsstoffenbalans binnen en buiten de lichaamscellen, waarbij voortdurend water door het celmembraan wordt uitgewisseld. Mineralen en sporenelementen komen daardoor in de lichaamscellen terecht. Dit mechanisme, dat afhankelijk is van de zoutconcentratie, wordt osmose genoemd.

De mens zou dus zonder zoutinname niet kunnen overleven. Een ernstig zouttekort zou leiden tot kramp- en flauwvalsaanvallen. Een langdurig te lage zoutinname laat het cholesterol- en adrenalinegehalte stijgen, wat ongunstig kan zijn voor hart en bloedvaten. Als je echter te veel zout binnenkrijgt, kan dat ook nadelige gevolgen hebben. De nieren moeten overtollig zout uitscheiden en worden daardoor onnodig belast. De DGE (Duitse Vereniging voor Voeding) adviseert een maximale zoutinname van 6 gram per dag.

Keukenzout dat uit steenzout wordt gewonnen, heeft doorgaans deze typische samenstelling: 59,9 procent chloride, 38,8 procent natrium, 0,25 procent calcium, 0,15 procent fosfor, 0,12 procent magnesium, 0,02 procent zwavel en sporen van kalium. Hoewel de mineralen en sporenelementen – met uitzondering van kalium – in dit geval te verwaarlozen zijn, spelen chloride en natrium wel degelijk een belangrijke rol.