Glutenvrije biologische volkorenhaver

Haver is al eeuwenlang een populair en belangrijk graan binnen een volwaardige, gezonde voeding. Om ook mensen met coeliakie (glutenintolerantie, beschadiging van de dunne darm) van dit waardevolle voedingsmiddel te laten genieten, wordt al vele jaren glutenvrije biologische volkorenhaver geproduceerd. In Scandinavië, de VS en Canada maakt glutenvrije haver al lange tijd vast deel uit van een glutenvrij voedingspatroon. De Finse Coeliakievereniging kiest sinds 1997 voor deze havervariant. Haver werd in 2009 opgenomen in de ingrediëntenlijst van glutenvrije producten van de Europese Commissie.

Hoe wordt glutenvrije haver geproduceerd?

Haver is van nature glutenvrij. Toch is het niet geschikt als voeding voor mensen met coeliakie. Dat komt doordat er tijdens alle processen – van de teelt, oogst en opslag tot de verwerking – altijd verontreinigingen in de haver terecht kunnen komen, waardoor het graan niet geschikt is voor mensen met coeliakie. Daarom is een uitgebreid proces nodig dat in alle productiefasen op elkaar is afgestemd en aan strenge richtlijnen voldoet. In de uitvoeringsverordening van de EU-Commissie (nr. 828/214) staat: „De haver in een levensmiddel dat is voorzien van de aanduiding „glutenvrij“ (…) moet zodanig zijn geproduceerd, bereid en/of verwerkt dat verontreiniging door tarwe, rogge, gerst of kruisingen van deze graansoorten is uitgesloten; het glutengehalte van deze haver mag maximaal 20 mg/kg bedragen.“

1. TEELT

   Het begint met absoluut zuiver zaaigoed. Hier moet onomstotelijk vaststaan dat het zaaigoed uitsluitend haver bevat. De tweede stap is de keuze van de velden. Er moet gegarandeerd zijn dat er minstens twee jaar daarvoor geen tarwe of ander glutenbevattend graan op deze grond is verbouwd.

   DE BODEM MOET KLOPPEN

2. DROGEN

   Na de oogst wordt de haver opgeslagen tot de verdere verwerking. Hij moet worden gedroogd om het resterende vocht te verwijderen. Bij een te vochtige opslag kunnen schimmels of plaagdieren zich namelijk verspreiden. De opslag moet strikt gescheiden van andere graansoorten plaatsvinden.

   BEWAAR ZORGVULDIG WAT BESCHERMING VERDIENT

3. ROOSTEREN

   Om de haver een licht, nootachtig geroosterd aroma te geven, wordt het drogen uitgevoerd met behulp van een zogenaamde graandroogoven. Deze al sinds de prehistorie bekende inrichting voor het drogen en conserveren van voedingsmiddelen gebruikt droge hitte om producten houdbaar te maken.

   VROEGER EN NU. WAT BEPROEFD IS, BLIJFT.

4. PELLEN

   Om de verteerbare, gepelde haverkorrels (ook wel grutten genoemd) vrij te leggen, wordt de haver gepeld. Dat betekent dat de buitenste schil wordt verwijderd. Om te voorkomen dat de haver ranzig wordt, wordt bovendien de zemel verwijderd. Bij deze processen blijven alle waardevolle voedingsstoffen van de haverkorrel behouden.

   HET DRAAIT OM DE KERN

5. MALEN

   Om de glutenvrije biologische haver voor onze BERTRAND-drinkmaaltijden te kunnen gebruiken, moet hij tot fijn poeder worden vermalen. Door dit proces wordt de haver met zijn hoge gehalte aan oplosbare vezels ook aangenamer voor ons spijsverteringsstelsel en kunnen de voedingsstoffen beter worden opgenomen. Een drinkmaaltijd in poedervorm is dus met het oog op de benutting van voedingsstoffen zeker gunstig.

   HET WORDT NU FIJN

6. METAALDETECTIE

   Alle eerdere verwerkingsstappen kunnen niet volledig uitsluiten dat er verontreinigingen door minuscule metaaldeeltjes in het haverpoeder terechtkomen. Voor alle werkzaamheden worden namelijk machines en gereedschappen gebruikt die grotendeels uit dit materiaal bestaan. Daarom is metaaldetectie de laatste stap. Daarbij worden systemen ingezet die deze verontreinigingen herkennen en de veiligheid van het product garanderen.

   VERTROUWEN IS GOED, CONTROLEREN IS BETER

Maar waarom haver?

Haver is een alleskunner met een uiterst evenwichtige basiscombinatie van voedingsstoffen. Deze voedingsstoffen willen we ook beschikbaar stellen aan de kleine groep consumenten van onze drinkmaaltijden die aan coeliakie lijdt, hoewel hun aandeel in de totale bevolking zeer gering is.

Haver afzonderlijk bekeken: het eiwitgehalte bevat niet alleen een gevarieerd en hoog aandeel essentiële aminozuren. Met ongeveer 12 procent ligt het eiwitgehalte ook duidelijk hoger dan dat van andere graansoorten en hoger dan dat van maïs, gierst of rijst. Deze geweldige eiwitmix willen we gebruiken voor onze BERTRAND-drinkmaaltijden, omdat eiwitten niet alleen essentiële voedingsstoffen zijn, maar ook goed verzadigen. De langeketenkoolhydraten in haverleveren langdurig energie, omdat ze slechts langzaam in glucose worden omgezet en de bloedsuikerspiegel stabiel houden. Voor sporters is haver dankzij het voedingsprofiel en met ruim 350 kilocalorieën per 100 gram ideaal als sportvoeding.

Daarnaast bevat haver de meervoudig onverzadigde vetzuren oliezuur en linolzuur. Wat vitaminen betreft blinkt haver uit met belangrijke B-vitaminen. Tot slot heeft het graan een hoog vezelgehalte. Omdat de meeste mensen te weinig vezels binnenkrijgen, hechten we juist hier veel waarde aan een goede voorziening.

Haver bevat weliswaar geen gluten, maar wel een eiwitbestanddeel met de naam avenine. Dit is een prolamine die ongeveer overeenkomt met de gluten in tarwe. Voor mensen met coeliakie is het door de afwijkende samenstelling doorgaans goed verdraagbaar. Slechts weinig mensen reageren erop met een avenine-intolerantie. Daarom wordt glutenvrije haver ook door de Deutsche Gesellschaft für Zöliakie geschikt geacht voor een glutenvrij voedingspatroon.

Systematisch tegen glutenverontreinigingen

Voor alle werkzaamheden geldt dus: verontreiniging, zelfs de geringste vermenging met glutenbevattende voedingsmiddelen, moet in elke fase van het levensmiddelentechnologische proces kunnen worden uitgesloten. Dit gebeurt met speciaal voor glutenvrije haver bestemde hulpmiddelen en door grondige controles.

Hoe garanderen we glutenvrijheid?

Bij BERTRAND garanderen we dat onze drinkmaaltijden glutenvrij zijn. Al onze producten vallen onder een risicomanagementsysteem, waarbij glutenvrije haver helemaal bovenaan de lijst staat. We betrekken onze haver uitsluitend van gecertificeerde, dus door DZG gelicentieerde, telers. Zij moeten al een overeenkomstig „glutenvrij“ productieproces hebben aangetoond. Bovendien hanteren we een strenge controle bij binnenkomst van goederen. Dat betekent dat onze leveranciers eerst de zogenaamde ELISA-test moeten aantonen (ELISA = enzyme-linked immuno sorbent assay). Dit is een gevestigde en gevalideerde antilichaamtest op basis van het R5-antilichaam. Daarbij wordt een levensmiddel als „glutenvrij“ aangemerkt wanneer het minder dan 20 mg gluten per kilogram bevat.
In ons bedrijf worden bij de ingangscontrole bovendien lateral-flowtests gebruikt. Deze dienen om te controleren of ook bij ons alle apparaten en werkoppervlakken waarmee de geleverde haver in aanraking komt, vrij zijn van verontreinigingen. Daarnaast voeren we gedurende het jaar productcontroles uit. Dat betekent dat in de loop van het jaar op onregelmatige tijdstippen steekproeven worden genomen en gecontroleerd. Alle taken worden uitgevoerd door geschoolde medewerkers en de resultaten worden gedocumenteerd.
Externe controles worden uitgevoerd door de voedselcontrole van het district Soest en de onafhankelijke controle-instantie ABCERT. Zij houden toezicht op productveiligheid en hygiëne.